Mùng Một Tết, cơm nước xong, cả nhà ngồi quanh mâm bánh mứt. Có người đề nghị “làm vài ván cào cho vui”. Chưa tới năm phút sau, từ ông bà tới đứa cháu học lớp ba đều đã cầm ba lá bài trên tay. Bài cào là thế. Nhanh, dễ, ai cũng chơi được.
Bài cào chơi ra sao
Bài cào, nhiều nơi gọi là ba cây, dùng bộ bài tây 52 lá. Mỗi người được chia ba lá. Không xếp, không đổi, không đánh qua lại. Chia xong là lật và so.
Cách tính theo luật phổ biến như sau. Lá A tính là 1. Các lá từ 2 tới 9 tính đúng số in trên lá. Lá 10, J, Q, K tính là 10. Cộng ba lá lại, chỉ lấy chữ số hàng đơn vị. Con số đó gọi là nút.
Ví dụ, cầm 7, 8 và 4. Tổng là 19, lấy hàng đơn vị là 9 nút. Cầm K, 5, 5 thì tổng 20, hàng đơn vị là 0. Không nút, dân chơi hay gọi là bù, thấp nhất.
So bài thì ai nhiều nút hơn thắng. Chín nút là cao nhất trong các bộ tính nút.
Có một mẹo tính nhanh mà người chơi lâu hay dùng. Bỏ qua hết các lá 10, J, Q, K vì chúng không làm thay đổi hàng đơn vị. Chỉ cộng các lá còn lại. Cầm Q, 6, 8 thì chỉ cần nhẩm 6 cộng 8 bằng 14, ra 4 nút. Gặp cặp lá cộng tròn mười như 3 và 7, 4 và 6 thì cũng bỏ luôn cặp đó. Nhẩm kiểu này, trẻ con cũng đọc được bài nhanh như người lớn.
Ba tây, ba cào và các bộ đặc biệt
Có một bộ còn lớn hơn chín nút. Đó là ba tây, có nơi gọi là ba cào: cả ba lá đều là lá hình người, tức J, Q hoặc K. Nếu tính theo cách thường thì ba lá này cộng ra hàng đơn vị bằng 0, tưởng là bù, nhưng luật lại đặt nó lên cao nhất. Lật được ba tây, cả bàn thường ồ lên.
Một số nơi còn tính thêm bộ “sáp”, tức ba lá cùng số, và xếp nó cao hơn cả ba tây. Nhiều nhà thì không chơi bộ này. Cách so khi hai người bằng nút cũng khác nhau: có nhà tính hòa, có nhà so chất hoặc so lá lớn nhất. Luật mỗi nhà một kiểu, nên trước ván đầu hãy chốt với nhau một lần cho khỏi cãi.
Vì sao bài cào là trò nhanh nhất ngày Tết
Thứ nhất, luật gần như không cần học. Biết cộng là chơi được. Trẻ con mới vào lớp một cũng tính được nút sau vài ván.
Thứ hai, mỗi ván chỉ mất chưa tới một phút. Khách tới chúc Tết ngồi chơi dăm ván rồi đi tiếp cũng được, không ai phải chờ ai.
Thứ ba, không có chuyện người giỏi người dở quá chênh. Bài cào gần như hoàn toàn dựa vào may rủi khi chia bài, nên ông bà và con cháu ngang hàng nhau. Đứa nhỏ nhất thắng người lớn nhất là chuyện thường. Chính vì vậy mà cả nhà vui.
Số người chơi cũng linh hoạt. Ba người được, mười người cũng được, chỉ cần đủ lá. Bộ bài 52 lá chia mỗi người ba lá thì ngồi đông vẫn dư. Mâm cơm Tết đông đủ họ hàng mà vẫn chơi chung một ván, ít trò bài nào làm được vậy.
Phép lịch sự khi chơi cùng gia đình
Bài cào ngày Tết là trò sum vầy. Vài điều nhỏ giúp ván bài giữ được không khí ấy.
Chơi lấy vui. Nhiều nhà dùng hạt dưa, kẹo hoặc điểm ghi trên giấy thay cho tiền. Trẻ nhỏ chơi theo kiểu này vừa vui vừa không học thói quen xấu.
Người lớn chia bài. Ai chia thì xáo kỹ, chia lần lượt từng lá theo vòng, không lật bài người khác. Muốn đổi người chia thì xoay vòng theo ván.
Không chê bài. Người thua cứ cười, người thắng đừng trêu quá đà, nhất là với ông bà hay khách mới tới.
Biết dừng. Tết có nhiều việc khác, đi chúc Tết, đi chùa, nghỉ ngơi. Ngồi bài từ chiều tới nửa đêm thì mùng Hai ai cũng mệt.
Bài cào bây giờ và chuyện thức khuya
Các trò bài dân gian như bài cào, tiến lên, sâm nay cũng có bản online để người ở xa chơi cùng nhau. Sunwin cũng cung cấp các trò đánh bài đổi tiền, chỉ dành cho người từ 18 tuổi và cần chơi có trách nhiệm.
Ngày Tết, nhiều người ngủ muộn mấy đêm liền vì bài bạc, phim ảnh, tụ tập. Da là thứ “khai báo” sớm nhất: quầng thâm dưới mắt, da xỉn màu, đôi khi nổi mụn. Chuyện này không cần làm gì cầu kỳ. Ngủ bù khi có thể, uống đủ nước, rửa mặt sạch trước khi ngủ dù về muộn, và hạn chế đồ ngọt, đồ chiên vốn có sẵn trên mâm Tết.
Nếu da có dấu hiệu bất thường kéo dài sau kỳ nghỉ, nên đi khám bác sĩ da liễu thay vì tự mua thuốc bôi. Ai muốn tìm hiểu thêm về chăm sóc da và các dịch vụ thẩm mỹ có thể đọc các bài kiến thức thẩm mỹ trên trang trước khi quyết định.
Ba lá bài, vài tiếng cười, một cái Tết đầm ấm. Vậy là đủ cho một trò chơi đơn giản như bài cào.

